Teknologia digitalen inguruko pertzepzio sozialak: abantailak eta desabantailak sexuaren eta adinaren arabera
DOI:
https://doi.org/10.26876/uztaro5350Gako-hitzak:
Abantailak, Arriskuak, IKT, Pertzepzio soziala, AdikzioaLaburpena
Tresna digitalak erabilgarriak dira informazioa azkar eta erraz eskuratzeko, entretenitzeko eta komunikatzeko aukera ematen dutelako, muga geografikoak gaindituz. Hala ere, horien erabilerak arriskuak ere badakartza, esaterako, gainkarga informatiboa eta mendekotasun teknologikoa. Ikerketa esploratzaile honek gailu digitalen erabilerarekin lotutako abantailei eta desabantailei buruzko pertzepzio sozialak aztertzen ditu, parte-hartzaileen sexuaren eta adinaren arabera egon daitezkeen aldeak kontuan hartuta. Horretarako, EHUk antolatutako Bilboko «Europako Ikertzaileen Gaua» ekitaldian lortutako erantzunen kategorizazioan oinarritutako ikuspegi kualitatiboa erabili da. Jasotako emaitzek erakusten dute tresna digitalen abantaila nagusiak informazioa berehala eskuratzearekin, ikaskuntzarekin eta komunikazioa erraztearekin lotuta daudela. Aitzitik, identifikatutako arrisku nagusien artean daude informazioaren egiazkotasuna bereizteko zailtasuna, tresna digitalekiko mendekotasuna eta ongizate psikologikoan duten eragin negatiboa.
Deskargak
Erreferentziak
AkkuŞ Çutuk, Z. (2021). Investigating the relationship among social media addiction cognitive absorption and self-esteem. Malaysian Online Journal of Educational Technology, 9(2), 42-51. http://dx.doi.org/10.52380/mojet.2021.9.2.211
Alkhalil, Z., Hewage, C., Nawaf, L., eta Khan, I. (2021). Phishing attacks: A recent comprehensive study and a new anatomy. Frontiers in Computer Science, 3, 1-23. http://dx.doi.org/10.3389/fcomp.2021.563060
Armas-Alba, L., eta Alonso-Rodríguez, I. (2022). Las TIC y competencia digital en la respuesta a las necesidades educativas especiales durante la pandemia: Una revisión sistemática. Revista internacional de pedagogía e innovación educativa, 2(1), 11-48. https://
doi.org/10.51660/ripie.v2i1.58
Bermes, A. (2021). Information overload and fake news sharing: A transactional stress perspective exploring the mitigating role of consumers’ resilience during COVID-19. Journal of Retailing and Consumer Services, 61, 1-10. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2021.102555
Bono, C.A., Pernici, B., Fernandez-Marquez, J.L., Ravi Shankar, A., Mülâyim, M.O., eta Nemni, E. (2022). TriggerCit: Early Flood Alerting Using Twitter and Geolocation - A Comparison with Alternative Sources. In R. Grace eta H. Baharmand (argtz.), ISCRAM 2022 Conference Proceedings - 19th International Conference on Information Systems for Crisis Response and Management (674-686. or.). ISCRAM Association.
Chávez, M., Rivera, V., eta Haro, G. (2021). Percepción de la educación virtual en instituciones de educación superior 2020-2020. Revista de Investigación Enlace Universitario, 20(1), 8-21. https://doi.org/10.33789/enlace.20.1.81
Deepa, V., Sujatha, R., eta Baber, H. (2022). Moderating role of attention control in the relationship between academic distraction and performance. Higher Learning Research Communications, 12(1), 3.
Díez Gutiérrez, E.J. (2012). Modelos socioconstructivistas y colaborativos en el uso de las TIC en la formación inicial del profesorado. Revista de Educación, (358), 175-196. https://doi.org/10.4438/1988-592X-RE-2011-358-074
Díez-Gutiérrez, E., eta Díaz-Nafría, J.M. (2018). Ecologías de aprendizaje ubicuo para la ciberciudadanía crítica. Comunicar, 26(54), 49-58. https://doi.org/10.3916/C54-2018-05
García Fernández, N., Rivero Moreno, M.L., eta Ricis Guerra, J. (2020). Brecha digital en tiempo del COVID-19. Hekademos: revista educativa digital, (28), 76-85.
Grajales Escobar, J.F., eta Osorno Mira, Y.M. (2019). La globalización y la importancia de las TIC en el desarrollo social. Revista Reflexiones y Saberes, (11), 2-9.
Granado Palma, M. (2019). Educación y exclusión digital: los falsos nativos digitales. Educación y Exclusión social, (7), 27-41. http://dx.doi.org/10.25267/Rev_estud_socioeducativos.2019.i7.02
He, R., Dong, C., Chen, G., eta Chao, M. (2024). Attention Problems and Academic Achievement in Different Age Groups: The Role of Game Addiction. Studies in Psychological Science, 2(2), 38-50. https://doi.org/10.56397/SPS.2024.06.05
Hodelín, Y., de los Reyes, Z., Hurtado, G., eta Batista, M. (2016). Riesgos sobre tiempo prolongado frente a un ordenador. Revista Información Científica, 95(1), 175-190.
Instituto Nacional de Estadística (2023a). Encuesta sobre Equipamiento y Uso de Tecnologías de Información y Comunicación en los Hogares. https://www.ine.es/prensa/tich_2023.pdf
Instituto Nacional de Estadística (2023b). Habilidades digitales en el uso de Internet en los últimos 3 meses, por motivos particulares, por características demográficas y tipo de habilidad. https://www.ine.es/jaxi/Datos.htm?tpx=60803
Instituto Nacional de Estadística (2023c). Uso de ordenador, Internet y disposición de teléfono móvil por Comunidades y Ciudades Autónomas y principales variables. https://www.ine.es/jaxi/Datos.htm?tpx=60865
Kabali, H.K., Irigoyen, M.M., Nunez-Davis, R., Budacki, J.G., Mohanty, S.H., Leister, K.P., eta Bonner Jr, R.L. (2015). Exposure and use of mobile media devices by young children. Pediatrics, 136(6), 1044-1050.
Liu, K., Wang, J., Wei, X., eta Lei, L. (2023). Parental modeling and normative influence in shaping teenagers’ phubbing: An exploratory study. Youth & Society, 55(6), 1191-1206. https://doi.org/10.1177/0044118X221093657
Longobardi, C., Fabris, M.A., Prino, L.E., eta Settanni, M. (2021). Online sexual victimization among middle school students: Prevalence and association with online risk behaviors. International Journal of Developmental Science, 15(1-2), 39-46. https://doi.org/10.3233/DEV-200300
Marí, V. (2019). Globalización, nuevas tecnologías y comunicación. Ediciones de la Torres.
Martínez, B. (2007). Las TIC como herramienta en las situaciones de emergencia. Cuadernos Internacionales de Tecnología para el Desarrollo Humano, (6), 1-4.
Montenegro, S., Raya, E., eta Navaridas, F. (2020). Percepciones Docentes sobre los Efectos de la Brecha Digital en la Educación Básica durante el Covid-19. Revista internacional de educación para la justicia social, 9(3), 317-333. https://doi.org/10.15366/riejs2020.9.3.017
Morffe, A. (2010). Las TIC como herramientas mediadoras del aprendizaje significativo en el pregrado: una experiencia con aplicaciones telemáticas gratuitas. Revista de Artes y Humanidades UNICA, 11(1), 200-219.
Okur, S., Engin, M.Ç., Kütük, H., eta Satıcı, S.A. (2025). Cross-lagged relations between smartphone addiction and flourishing in adolescents. Personality and Individual Differences, 236, 1-6. https://doi.org/10.1016/j.paid.2024.113008
Örnek, F., Afari, E., eta Ali Alaam, S. (2024). Relationship between students’ ICT interactions and science achievement in PISA 2018: The case of Türkiye. Education and Information Technologies, 29, 13413-13435. https://doi.org/10.1007/s10639-023-12388-y
Prince, A. (2021). La brecha digital como obstáculo al derecho universal a la educación en tiempos de pandemia. Journal of the Academy, 4, 26-41. https://doi.org/10.47058/joa4.3
Rueda-Sánchez, M.P., Armas, W.J., eta Sigala-Paparella, S.P. (2023). Análisis cualitativo por categorías a priori: reducción de datos para estudios gerenciales. Ciencia y Sociedad, 48(2), 83-96. https://doi.org/10.22206/cys.2023.v48i2
Sabater Fernández, C., eta Fernández Alcalde, J.B. (2015). No, sin mi móvil: Diferencias de género y uso de las nuevas tecnologías. Icono14: Revista de Comunicación y Tecnologías Emergentes, 13(1), 208-246. https://doi.org/10.7195/ri14.v13i1.722
Santiago, F.L., Oliveira da Silva, A., de Souza Silva, R.I., de Castro Melo, W.V., de Albuquerque Rodrigues Filho, E., Torres Pirauá, A.L., Quintella Farah, B., eta Machado-Oliveira, L. (2022). Association between screen time exposure, anxiety, and sleep quality in adolescents. Salud mental, 45(3), 125-133. https://doi.org/10.17711/SM.0185-3325.2022.017
Sapmaz, F. (2023) The direct and indirect effects of workplace loneliness on FoMO: Nomophobia and general belongingness. Journal of Educational Technology & Online Learning, 6(4), 947-965. https://doi.org/10.31681/jetol.1369184
Smahel, D., Machackova, H., Mascheroni, G., Dedkova, L., Staksrud, E., Ólafsson, K., Livingstone, S., eta Hasebrink, U. (2020). EU Kids Online 2020: Survey results from 19 countries. EU Kids Online. https://doi.org/10.21953/lse.47fdeqj01ofo
UNICEF (2021). Impacto de la tecnología en la adolescencia: relaciones, riesgos y oportunidades. https://www.unicef.es/sites/unicef.es/files/comunicacion/Informe_TRIC_Euskadi_UNICEF.pdf
Valdés Pérez, H.L., eta Armas Velasco, C.B. (2022). Autorregulación del aprendizaje en entornos con presencia de las TIC. Referencia Pedagógica, 10(2), 180-194.
Vargas-Méndez, L.C. (2022). Infoxicació en una sociedad hiperconectada, una mirada a Colombia. Revista Tecnología, Investigación y Academia, 10(1), 38-65.
Vidal, I.M.G. (2021). Influencia de las TIC en el rendimiento escolar de estudiantes vulnerables. RIED: Revista Iberoamericana de Educación a Distancia, 24(1), 351-365. https://doi.org/10.5944/ried.24.1.27960
Viñals Blanco, A., Abad Galzacorta, M., eta Aguilar Gutiérrez, E. (2014). Jóvenes conectados: una aproximación al ocio digital de los jóvenes españoles. Communication papers, 3(04), 52-68.
Vivanco, G., eta Gorostiaga, J. (2017). Cultura digital y diversidad: Perspectivas de discursos de políticas TIC-educación. Cadernos de Pesquisa, 47(165), 1016-1043. https://doi.org/10.1590/198053144261
Yukay Yuksel, M., Çini, A., eta Yasak, B. (2020). Investıgatıon of social media addiction, loneliness and life satisfaction in young adults. Journal of Atatürk University Kazım Karabekir Education Faculty, 40, 66-85. https://doi.org/10.33418/ataunikkefd.676402
Lizentzia
Copyright (c) 2026 Irati Becerril-Atxikallende, Bingen Marcos-Rivero , Nuria Galende, Uxue Llano-Abasolo, Joana Jaureguizar

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.



