Uztaro. Giza eta gizarte-zientzien aldizkaria

Teknologia digitalen inguruko pertzepzio sozialak: abantailak eta desabantailak sexuaren eta adinaren arabera

Irati Becerril-Atxikallende — 2026-06-02

Tresna digitalak erabilgarriak dira informazioa azkar eta erraz eskuratzeko, entretenitzeko eta komunikatzeko aukera ematen dutelako, muga geografikoak gaindituz. Hala ere, horien erabilerak arriskuak ere badakartza, esaterako, gainkarga informatiboa eta mendekotasun teknologikoa. Ikerketa esploratzaile honek gailu digitalen erabilerarekin lotutako abantailei eta desabantailei buruzko pertzepzio sozialak aztertzen ditu, parte-hartzaileen sexuaren eta adinaren arabera egon daitezkeen aldeak kontuan hartuta. Horretarako, EHUk antolatutako Bilboko «Europako Ikertzaileen Gaua» ekitaldian lortutako erantzunen kategorizazioan oinarritutako ikuspegi kualitatiboa erabili da. Jasotako emaitzek erakusten dute tresna digitalen abantaila nagusiak informazioa berehala eskuratzearekin, ikaskuntzarekin eta komunikazioa erraztearekin lotuta daudela. Aitzitik, identifikatutako arrisku nagusien artean daude informazioaren egiazkotasuna bereizteko zailtasuna, tresna digitalekiko mendekotasuna eta ongizate psikologikoan duten eragin negatiboa.

Gatazkak Lehen eta Bigarren Hezkuntzan: ohikoenak diren gatazkak eta haien kudeaketa egiteko estrategiak

Josune Rodríguez-Negro — 2026-06-02

Ikerketa honen helburu nagusia da hezkuntza-eremuan ohikoenak diren gatazkak ezagutzea eta irakasleek eskola-gatazkak kudeatzeko gehien erabiltzen dituzten estrategiak aztertzea, bai Lehen Hezkuntzako bai Derrigorrezko Bigarren Hezkuntzako etapetan. Ikerketa honetan 67 irakaslek hartu zuten parte Behaviour at School Study Teacher Survey (BaSS) galdetegiari erantzuten. Emaitzen arabera gatazka gehienak ostiraletan eta astelehenetan pilatzen dira. Jokabide disruptiboen artean, ohikoena etxerako lanak ez egitea da, maila baxuko jokabide disruptiboetan txandaz kanpo hitz egitea nagusi da eta jokabide oldarkor eta antisozialen artean beste ikasleekiko agresibitate fisikoa, ezohiko portaera aldrebesak eta beste ikasle batzuez hitzez abusatzea. Elkarrizketan oinarritutako estrategiak irakasleek gehien aplikatzen dituztenak dira, eta zigorrean oinarritutako estrategiak gutxien erabiltzen direnak. Lan honek eskaintzen dituen ondorioak baliagarriak izan daitezke irakasleen prestakuntza eta ikastetxeen antolaketa hobetzeko, eskola-giro osasuntsuagoa eta eraginkorragoa sustatzeko.

Euskal probintzialismoaz

Xabier Zabaltza — 2026-06-02

Historiografia akademikoak aitzin-urrats nabarmenak egin ditu azken urteetan euskal nazionalitatearen eraikuntzaren ikerketari dagokionez, baina nortasun probintzialak alde batera utzi izan ditu. Artikulu hau azaltzen saiatzen den bezala, Euskal Herriko historian probintzia, zenbait izenez, eta hari loturiko sentimendu eta ideologiak funtsezkoak izan dira, berriki arte ez baitziren probintziaz gaindiko erakundeak sortu. Gainera, erakunde horiek ez dute inoiz Euskal Herri osoa bildu. Espero izatekoa zenez, navarrismoa-ri eman zaio garrantzi berezia, baina beste «ismoak» (alavesismoa, vizcainismoa, baita souletinismea ere) ahantzi gabe. Azalpenak bilatu nahian, kontu linguistiko, instituzional eta demografikoetan jarri dugu arreta.

Emakumeak eta nekazaritza-lana Egipto erromatarrean: ebidentziak eta isiluneak

Goizane Urrutia Gutiérrez — 2026-06-02

Ikerketa historiografikoak Antzinateko emakume nekazariaren irudia baztertzeko joera izan du, neurri batean testigantza zuzenen urritasunagatik. Testuinguru horretan, K.a. I. eta K.o. III. mendeen arteko Egipto erromatarra aparteko eszenatoki gisa agertzen da, kontserbatutako papiroen ugaritasunari esker, batik bat. Hala ere, dokumentu horien azterketa xeheak paradoxa esanguratsua agerira ekartzen du: lurren jabe edo errentatzaile gisa agertzen diren emakumeak ugariak diren bitartean, ia ez dago nekazaritza-lanetan zuzenean parte hartu zutenen ebidentzia espliziturik. Egoera horren aurrean, «isiltasunaren» irakurketa kritikoa ezinbestekoa da, inferentzia kontrolatuez baliatuz eta beste iturri historiko batzuk, ikonografikoak eta literarioak, kasu, alderatuz. Behin betiko erantzunak eskaini baino gehiago, artikulu honek iturrien interpretazio-mugak birpentsatzera eta Antzinateko emakumearen lanari buruzko ideia tradizionalak zalantzan jartzera gonbidatzen du.

Diasporako sareen garrantzia diplomazia publikoan: euskal kasua aztergai

Maialen Goirizelaia — 2026-06-02

Diasporako sareek aberria eta diaspora lotzen dituzte, bitartekari-funtzioa betez. Mundu-mailan hainbat diasporako sare topa daitezke, eta sare horien konexioei esker era askotako harremanak sortu daitezke. Harreman horiek, askotan, harreman transnazionalak izaten dira. Transnazionalismoak pertsonak edo erakundeak lotzen ditu nazio-estatuen mugak geografikoki, kulturalki eta politikoki gaindituz. Euskal kasuan ere, diasporako sareak sortu izan dira, eta horietatik harreman transnazionalak eratu dira. Alde batetik, modu organiko eta natural batean sortutako diasporako sareak aztertuko dira, hau da, izen hori izan gabe, saregintzan eragin handia izan dutenak. Bestalde, erakunde, elkarte eta gobernuen ekimenez sortu diren diasporako sareen azterketa egingo da. Bi kasuetan, sare horiek nola eta zein helbururekin sortu ziren aztertuko da eta etorkizunari begira ondorio nagusi batzuk aterako dira.

Udaleko hezkuntza-kontseiluen rola toki-erakundeen esparruan 17/2023 Hezkuntza Legearen babesean

Maite Zelaia Garagarza — 2026-06-02

17/2023 Legean udaleko hezkuntza-kontseiluen figura juridiko berria aurreikusten da, eta artikulu honen xedea, hain zuzen, figura horren azterketa sistematikoa egitea da, haren funtzioa eta eginkizunak ulertzeko asmoz. Horren harira, lehenik eta behin, legearen oinarri juridikoak aztertuko dira, gero kontseilu horiek kokatzen diren testuinguru instituzional eta normatiboa zehazteko. Ondoren, udaleko hezkuntza-kontseiluen konfigurazioa aztertuko da, arreta berezia jarriz haien izaera juridikoari, osaera organikoari eta esleitutako eskumen-eremuari. Bukatzeko, kontseilu horien eraginkortasun potentziala balioetsiko da, bereziki epe labur eta ertainera udal-mailan gobernantza-eredu berri gisa eman dezaketen ekarpena kontuan hartuta hezkuntza-proiektu komunitarioen sustapenean.

Zenbait gako kazetarientzat zientziaren komunikazioaz

Txema Ramirez de la Piscina Martínez — 2026-06-02

Idurre Gastañazatorre Gorrochateguiren tesiaren laburpena

Idurre Gastañazatorre Gorrochategui — 2026-06-02

Tesiaren izenburua: Hezkuntzaren ikuspegi sozio-kulturalean oinarritutako ikaste-prozesuen karakterizazioa. Kasu baten azterketa: Arrankudiaga Herri Eskola

Garazi Ormazabal Arizkorretaren tesiaren laburpena

Garazi Ormazabal Arizkorreta — 2026-06-02

Tesiaren izenburua: Haurra hezkuntza-ekintza ororen abiapuntua eta jomuga. Tailer pedagogikoetan antolatzen diren Eskola Txikien esperientziak

Iñaki Arana Arrietaren tesiaren laburpena

Iñaki Arana Arrieta — 2026-06-02

Tesiaren izenburua: Genero perspektiba lantzen Gorputz Heziketa irakasgaian Kurtzebarri Eskolan: irudien bidezko begirada

Arnasgunea eta esperantza

Gidor Bilbao Telletxea — 2026-06-02