Uztaro. Giza eta gizarte-zientzien aldizkaria

Abiaduran oinarritutako indar-entrenamendurako funtsezko gida, berrikuspen narratiboa

Iñigo Goikoetxea — 2026-02-23

Indar-entrenamenduan kargaren intentsitatea dosifikatzeko erabili izan diren adierazleekin entrenamendua planifikatzeko zailtasunak sor daitezke eta, horregatik, zenbait metodologia erabili behar dira. Lan honen helburua da indar-entrenamenduan exekuzio-abiaduraren monitorizazioa aztertzea, zehazki, kargen intentsitatearen preskripziorako, kargen bolumenaren preskripziorako, kirolarien ebaluazio neuromuskularrerako, eta feedbacka jasotzearen inpaktua aztertzeko. Exekuzio-abiadura entrenamendu-kargen intentsitatearen preskripziorako modu desberdinetan erabil daitekeela ikusi da. Gainera, karga/abiadura erlazio orokorra eta karga/abiadura erlazio indibiduala aztertu dira eta bakoitzaren onurak eta arazoak erakutsi dira. Exekuzio-abiaduraren bitartez, kargen bolumenaren kontrolerako abiadura-galeraren portzentaje ezberdinak erabiltzeak zer eragiten duen erakutsi da. Feedbackaren eraginari dagokionez, ikusi da errepikapen bakoitzaren ondorengo feedbacka dela egokiena. Amaitzeko, errendimendu neuromuskularraren ebaluaziorako bi metodo aurkeztu dira. Indar-entrenamenduan, exekuzio-abiaduraren bitartez kargak hobeto preskribatu, kontrolatu eta ebaluatu daitezkeela ondorioztatu da. Beraz, entrenatzaileei exekuzio-abiadura erabiltzea gomendatzen zaie.

Hezkuntzaren historia arloko ekoizpen zientifikoa

Jon Diaz Egurbide — 2026-02-23

Artikulu honetan Euskal Herriko Unibertsitateko Hezkuntzaren Teoria eta Historia Saileko irakasleen hezkuntzaren historia arloko produkzio akademikoaren azterketa egiten da. Azterketa hau liburuen eta aldizkarien erabilera zehazteaz gain argitalpenen bilakaera orokorra argitzeko baliagarria da. Alderdi metodologikoan azterketaren diseinua Inguma eta Dialnet datu-baseen berrikusketan oinarritu da. Azken lau hamarkadetan argitaratutako lan inprrimatuak aztertu dira, euskaraz hezkuntzaren historiaren arloan egindako ekoizpen zientifikoa identifikatu eta ikusgarri egiteko. Dena dela, euskaraz egin diren lanen bilduma oso bat biltzeko, informazio-iturri hauez gain, euskarazko produkzioa jasotzen duten aldizkari eta argitaletxe espezializatuak aztertu dira. Besteak beste Uztaro eta Tantak aldizkarien argitalpenen bildumak eta Udako Euskal Unibertsitatea (UEU) eta Utriusque Vasconiae argitaletxeen liburuen katalogoak. Analisirako osatu den bilduma honetan, guztira, euskaraz egindako 181 erreferentzia bibliografiko jaso dira; 47 liburu, 84 artikulu eta 50 liburu-atal.

Emakume erromatarren amicitia sareak eta haien erabilera politikoa

Leire Lizarzategui Elu — 2026-02-23

Tradizioak eta legeak emakume erromatarrei magistraturak eskuratzea eta gobernuko erabakietan bozkatzea debekatzen zien. Hala ere, debeku horrek, politikatik guztiz baztertzea lortu ordez, antolakuntza modu alternatiboak bultzatu zituen. Erromatar emakumeen kasuan, mendeetan zehar hainbat protesta publiko izan baziren ere, badirudi erabaki horietan eragiteko ohiko modua etxe pribatuen inguruan antolatzen ziren amicitia sare femeninoen bidez izango zela. Artikulu honetan sare horien funtzionamendua azaltzen dugu, haien eta hiritarren patronatu-harremanen arteko antzekotasunak eta desberdintasunak nabarmenduz. Horrez gain, emakumeen parte-hartze politikoaren kontra idatzi zuten zenbait autoreren kritikak aztertuz, oro har, gizarte erromatarrak sare hauek praktika onargarri (eta baita komenigarri) moduan ikusten zituela argudiatzen dugu.

Pornografiaren kontsumoa neurtzeko tresnak eta haien ezaugarri psikometrikoak: irismen-berrikuspena

Izar Aldalur Irazusta — 2026-02-23

Azken hamarkadotan pornografiaren kontsumoa nabarmen areagotu da, eta kontsumo horretatik erator daitezkeen ondorioek kezka handia eragin dute. Pornografiaren kontsumoak izan ditzakeen efektuak aztertzeko, hura neurtzeko tresna fidagarriak eta baliozkoak ezinbestekoak dira. Irismen-berrikuspen honen helburua da kontsumo hori neurtzeko tresnak identifikatzea eta haien ezaugarri psikometrikoak aztertzea. Ikerlanen bilaketa Inguma, MEDLINE, PSICODOC, PsycInfo, Scopus eta Web of Science Core Collection datu-baseetan egin zen. Guztira 16 tresna barne hartu ziren. Emaitzek adierazten dute: 1) Tresnek, oro har, fidagarritasun- eta baliozkotasun-ebidentzia onargarriak dituztela; 2) Tresna gehienak 18 urtetik gorako laginekin baliozkotu direla; eta 3) Tresna batetik bestera dimentsioen kopurua eta esanahia aldakorra dela. Pornografiaren kontsumoari buruzko definizio operazionalak askotarikoak direnez, etorkizunari begira, konstruktuari buruzko definizio adostu bat eraikitzea beharrezkoa da. Horrek aukera emango du neurketa-tresna zehatzagoak eraikitzeko, bai eta gerora esku-hartze eraginkorragoak diseina-tzeko ere, pornografiaren kontsumoaren ondorioei modu egokiagoan heltze aldera.

Borondate digitala

Idoia Landa Reza — 2026-02-23

Gizakiak naturaren legeari aurre egin nahi izan dion arren, norbanakoaren bizitza mugatua da. Goiz ala berandu iritsiko da heriotza, eta funtsezkoa da guztia lotuta izatea. Digitalizazioaren ondorioz, erronka juridiko berriak identifikatzen dira, besteak beste, hildakoaren sare sozialetako profilen edo hodeiko artxiboen kudeaketa. Horrela, kontzeptu berri bat sortzen da: borondate digitala, zeinak hildakoaren eduki digitalaren administrazioa beraren nahiaren arabera egitea ahalbidetzen duen. Borondatea non jaso edo adierazi behar den eta sarbidea nork izango duen zehaztea da gakoa. Lege-hutsune horrek agerian uzten du berariazko araudi bat behar dela pertsonen borondatea errespetatu eta segurtasun juridikoa bermatzeko. Araudia egungo mundu digitalera egokitu behar da.

Intersekzionalitatea eta gobernantza publiko-komunitarioa: demokratizaziorako esparru heuristikoa arakatzen

Nerea Aramendia — 2026-02-23

Artikulu honek, oraindik abian den, doktorego-tesi zabalago baten atal zehatz bat jorratzen du. Tesiak gobernantza publiko-komunitarioa begirada intersekzionaletik aztertzen badu ere, artikulu honek gobernantza publiko-komunitarioaren eta intersekzionalitatearen arteko elkarrizketaren ondorioz sortzen den heuristikan arakatzeko helburua du. Horretarako, aipatutako elkarrizketa horretan etengabeko elkarrekintzan antzematen diren hiru dimentsio aztertzen dira: eraldaketa soziala, ahalduntzea eta gatazkaren ulerkera. Azkenik, hiru dimentsio horien artean igartzen den demokratizaziorako esparru heuristikoan arakatzeko lehenengo urratsak marraztu dira. Hala, amaitzeko, agerikoa egin den ondorio horretatik abiatuta, aipatutako hiru alor horien harremanak eta esparru heuristiko hau arakatzeko marko interpretagarri baten proposamena egiten da.

Joanes Lameirinhas Ortuosteren tesiaren laburpena

Joanes Lameirinhas — 2026-02-23

Tesiaren izenburua: Hauskortasun psikologikoaren definizioa eta ebaluazioa zahartzaroan: Hauskortasun multidimentsionala, bakardadea, antsietatea eta depresioa ebaluatzeko tresnen eraikuntza eta egokitzapena

Nerea Agirre Garciaren tesiaren laburpena

Nerea Agirre Garcia — 2026-02-23

Tesiaren izenburua: Irakasle inklusiboen hasierako prestakuntzan hausnarketa prozesu kolaboratiboen erraztailetzarako gako eta estrategiak

Peio Manterola Pavoren tesiaren laburpena

Peio Manterola Pavo — 2026-02-23

Tesiaren izenburua: Hego Euskal Herriko Frankismoko eskola-kulturak eskola-koadernoetan, 1936-1975. Eskola nazionalkatolikoaren, euskal etxe-eskolen eta Errenderiko Ikastolaren konparaketa

Errepresioa estatu frankista berriaren zimendu (1936-1948)

Josetxo Otegi Arrugaeta — 2026-02-23

Errepresio estatu frankista berriaren zimendu (1936-1948) liburu aipamena