Esperientzia gogor goiztiarrak bizi izan dituzten haurren eskolaratze-prozesuak. Ikastetxe baten kasu-azterketa - Leiva Arroniz, Enola; Lasarte Leonet, Gema; Fernandez Lasarte, Oihane; Galarraga Arrizabalaga, Haizea (Uztaro. Giza eta gizarte-zientzien aldizkaria, 2024)
Ikasle bakoitzak bere ikaskuntza-prozesuan eragina izan duten bizipen eta egoerak bizi izan ditu eta horietako batzuek haurtzaroko adbertsitatean edo ezbeharrean dute jatorria. Egoera horiek definitzen dituen adiera zientifikoa ACE kontzeptua dugu, euskaraz «haurtzaroko esperientzia gogor goiztiarrak» izenez ezagutzen dena. Esperientzia goiztiar horiek familia barruko arazoei, abusuei eta zabarkeriei egiten diete erreferentzia eta eragin zuzena dute ikasleen garapen integralean. Lan honetan, aipatutako ACE kontzeptua eta errealitatea erdigunera ekarri eta kasuazterketa bat garatu da eskola bat lagintzat harturik, eta bertako irakasle, ikasle, aholkulari eta gaian aditua den profesional bat ikertu ditugu. Ikerketa kuantitatiboa eta kualitatiboa konbinatu dira; batetik, irakasleei galdetegi bat pasa zaie; bestetik, ikasleak behatu dira eta, amaitzeko, ikastetxeko aholkularia nahiz aditua elkarrizketatu dira aztertutakoaren inguruan. Ondorio nagusia da irakasleek, oro har, ACE kontzeptua ez dutela ezagutzen eta ez dakitela halakoetan nola esku-hartu, nahiz eta, maiz, haurtzaroan zoritxarra bizi izan duten haurrekin gelan topo egin.